Stefan Jacyno | Co do zasady

Tak orzekł NSA w sprawie zakończonej wyrokiem z 4 listopada 2025 r. (I OSK 1987/22). W sprawie tej organy administracji zobowiązały współwłaścicielki nieruchomości do zwrotu udzielonej im bonifikaty od opłaty przekształceniowej, powołując się na fakt zarejestrowania pod adresem tej nieruchomości spółki prawa handlowego. Podstawę do żądania zwrotu stanowić miał art. 4 ust. 15 ustawy przekształceniowej. Zdaniem najpierw organów, a następnie WSA w Warszawie sama rejestracja spółki przemawiała za przeznaczeniem nieruchomości na cele inne niż mieszkaniowe. NSA kategorycznie odrzucił taką wykładnię, wskazując na konieczność ustalenia, czy doszło do faktycznego wykorzystywania nieruchomości na cele inne niż te, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty (mieszkaniowe). Zdaniem NSA samo wykorzystanie adresu w celach rejestracyjnych o takim wykorzystaniu jeszcze nie świadczy. 

W jednej z niedawnych spraw udało nam się przełamać paradygmat automatycznej utraty polskiego obywatelstwa w razie nabycia obywatelstwa obcego. Sprawa dotyczyła obywatela Argentyny (wnuka polskich imigrantów), któremu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił potwierdzenia polskiego obywatelstwa. Organ uznał, że matka klienta, choć posiadała polskie obywatelstwo nabyte po ojcu, utraciła je w dniu, w którym osiągnęła pełnoletniość. Jednocześnie posiadała bowiem obywatelstwo argentyńskie, nabyte w dniu narodzin.

Wysokość kar za złamanie nakazu zasłaniania nosa i ust budzi kontrowersje. Niektórzy uważają też, że sam nakaz nie ma podstaw prawnych. Mieszają się tu jednak dwa porządki: obowiązków obywatelskich (które są niepodważalne) i sankcji za nieprzestrzeganie nakazów i zakazów (którym można wiele zarzucić).

Budowa nowych tras szybkiego ruchu wymaga pogodzenia z istniejącą zabudową, także mieszkalną. Trasa komunikacyjna zawsze powoduje, w pewnej od niej odległości, hałas przekraczający dopuszczalne normy. Wydaje się oczywiste, że wszyscy ludzie mieszkający w budynkach, które po wybudowaniu drogi znalazły się w takim obszarze, powinni być chronieni. Tymczasem tylko niektóre budynki są chronione ekranami akustycznymi. Przyczyną mogą być ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Budowa bez pozwolenia na budowę zawsze stanowi rażące naruszenie porządku prawnego i słusznie spotyka się z surową sankcją. Każdy wie, że grozi mu nakaz rozbiórki, jeżeli dopuści się samowoli budowlanej. Istnieją jednak sytuacje nie takie oczywiste.

Publikacja majowej uchwały SN wywołała burzę w świecie prawniczym. Jednak nie zawsze warto wyciągać wnioski z danego rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie jego tezy.

O tym, co można przeczytać w dzisiejszym wydaniu, pisze adwokat Stefan Jacyno.

Umowę przedwstępną nabycia nieruchomości można zawrzeć bez uchwały wspólników, ale brak takiej uchwały uniemożliwia sądowe dochodzenie wydania wyroku zastępującego oświadczenie drugiej strony co do zawarcia umowy przyrzeczonej.